6:58 15:43 (−3 min)Księżyc: pierwsza kwadraWarszawa 6°C
Mniej odpadów

Czy produkty z recyklingu są równie trwałe jak wykonane z nowych surowców?

Czy produkty z recyklingu są równie trwałe jak nowe? Sprawdzamy fizykę polimerów, unijne przepisy i ukryte wady odzyskiwanych tworzyw sztucznych.

Czy produkty z recyklingu są równie trwałe jak wykonane z nowych surowców?
Fot. Polina Tankilevitch / Pexels

Kiedy kupujesz nową kurtkę, bidon albo mebel ogrodowy z napisem „wyprodukowane w 100 procentach z odzysku”, pewnie zastanawiasz się, czy to nie kolejna chwytliwa sztuczka marketingowa. Przecież każdy z nas słyszał o wszechobecnym plastiku, który zalewa świat. Jednak czy rzeczywiście „nowe” zawsze oznacza lepsze, a „używane ponownie” musi pęknąć po pierwszym lepszym deszczu albo mocniejszym pociągnięciu?

Co dzieje się z plastikiem w młynie recyklingu?

Sprawa wygląda tak, że tworzywa sztuczne nie są z gumy – choć brzmi to paradoksalnie, bo przecież niektóre z nich są elastyczne. Kiedy poddajemy tworzywa termoplastyczne kolejnym procesom recyklingu, ich łańcuchy polimerowe po prostu się skracają. Wyobraź sobie długie, mocne liny, które z każdym kolejnym cięciem stają się coraz krótszymi niteczkami. To bezpośrednio prowadzi do pogorszenia wytrzymałości mechanicznej, elastyczności oraz odporności na codzienne uszkodzenia.

W praktyce oznacza to, że materiał staje się bardziej kruchy. Zmniejsza się jego zdolność do bezpiecznego odkształcania, a drastycznie rośnie ryzyko powstawania mikropęknięć. Wystarczy, że dany przedmiot będzie poddawany powtarzającym się cyklom obciążenia, a stary-nowy plastik szybciej skapituluje niż ten wyprodukowany prosto z ropy naftowej.

Globalne statystyki i unijne przepisy

Mimo tych technicznych ograniczeń, świat coraz śmielej sięga po odzyskane surowce. Z danych z analizy sektora tworzyw sztucznych wynika, że globalny udział materiałów z recyklingu w produkcji nowego plastiku wynosił zaledwie 9,5 procent. To pokazuje, jak wielka droga jeszcze przed nami, zwłaszcza że presja polityczna i prawna rośnie z miesiąca na miesiąc.

Przełomem okazało się 12 sierpnia 2026 roku, kiedy to weszło w życie unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, znane jako PPWR. Wprowadza ono mocne, sztywne wymogi dotyczące zwiększania udziału materiałów z recyklingu w opakowaniach. Producenci nie mają już wyjścia – muszą kombinować, jak wtłaczać stare tworzywa do nowych produktów, nawet jeśli te zachowują się nieco inaczej w obróbce.

Toksyczna tajemnica ukryta w odpadach

Trwałość to jedno, ale bezpieczeństwo to zupełnie inna historia. Badania próbek plastiku pochodzącego z recyklingu w 13 krajach, opublikowane w listopadzie 2023 roku, przyniosły dość niewygodne wnioski. Okazuje się, że w odzyskiwanym plastiku wykryto obecność setków toksycznych chemikaliów oraz najróżniejszych zanieczyszczeń.

Skąd się tam biorą? Z tego, co wrzucamy do żółtych pojemników, nie zawsze idealnie posortowane, oraz z dodatków chemicznych stosowanych w dawnych produktach, które teraz trafiają do nowego obiegu. W niektórych zastosowania – na przykład w opakowaniach mających kontakt z żywnością – te zanieczyszczenia potrafią mocno ograniczyć zarówno bezpieczeństwo użytkowania, jak i faktyczną trwałość oraz czystość chemiczną materiału.

Jak to wygląda w codziennym użytkowaniu?

Kiedy idziesz do marketu, rzadko zastanawiasz się nad długością łańcuchów polimerowych. Oczekujesz po prostu, że zakupiona rzecz przetrwa lata. W domowych warunkach różnice bywają niezauważalne, jeśli produkt nie jest narażony na ekstremalne warunki. Doniczka na kwiaty czy obudowa kosiarki z odzysku sprawdzają się świetnie. Schody zaczynają się tam, gdzie materiał musi znosić duże naprężenia, silne promieniowanie słoneczne czy zmienne temperatury.

Producenci starają się ratować sytuację, mieszając surowiec wtórny z nowym granulkiem w odpowiednich proporcjach. Dzięki temu udaje się zachować sensowne parametry wytrzymałościowe bez drastycznego spadku jakości. Zamiast więc skreślać recykling za jego gorszą fizykę, warto patrzeć na to jak na proces ewolucji technologii, która z roku na rok radzi sobie z tymi niedoskonałościami coraz sprawniej.

Czy ten tekst coś Ci dał?

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny. Komentarze są moderowane.

Dodając komentarz, akceptujesz zasady dyskusji. Administratorem danych jest wydawca serwisu, szczegóły w polityce prywatności.

Pogoda i powietrze

Warszawa

6°

Pochmurno

  • Odczuwalna 3°
  • Wiatr 13 km/h
  • Wilgotność 93%
  1. wt7°4°78%
  2. śr10°4°88%
  3. cz9°7°49%
  • PowietrzeumiarkowanaPM2,5 31 µg/m³

Dane: Open-Meteo