Kiedy w sierpniu trawa w ogrodzie przypomina słomę, a w studniach opada lustro wody, człowiek chwyta się każdej deski ratunku. Od dziesięcioleci ludzkość próbuje więc majstrować przy tym, co „z góry”. Temat sztucznych chmur i patrzenia w niebo z perspektywy kontroli pogody wraca jak bumerang za każdym razem, gdy nadchodzą fale upałów i dotkliwe susze. Czy człowiek naprawdę potrafi wywołać deszcz za pomocą chemii?
Jak działa zasiewanie chmur i skąd to się wzięło?
To nie jest pomysł rodem z filmów science-fiction, bo technologia ta liczy sobie już ponad 70 lat. Polega ona na wprowadzaniu do atmosfery specjalnych substancji, najczęściej jodku srebra, chlorku potasu albo ciekłego azotu. Te mikroskopijne cząstki stają się tak zwanymi „jądrami kondensacji”, wokół których gromadzą się cząstki wody, tworząc krople deszczu lub kryształki lodu.
Nie dzieje się to jednak z czystego nieba. Do operacji potrzeba realnych chmur w odpowiednim stadium rozwoju. Samolot przelatuje przez nie, rozsypując substancję, która ma zmusić wilgoć do szybszego skroplenia się i spadnięcia na ziemię. W praktyce wygląda to na prosty mechanizm, ale natura bywa oporna na ludzkie zabiegi.
Co mówią twarde dane o skuteczności?
Przez dziesięciolecia narosło wokół tego mnóstwo mitów. Zwolennicy modyfikacji pogody powołują się na dane amerykańskie, według których zimowe zasiewanie chmur nad górami daje statystyczny wzrost sezonowych opadów śniegu o około 10-15 procent. W niektórych programach iniekcji chmur wskaźnik ten szacuje się optymistycznie w granicach od 15 do 40 procent.
Trzeba jednak pamiętać, że mowa tu głównie o specyficznych warunkach górskich. Wywołanie potężnej ulewy nad spieczoną rolniczą równiną to zupełnie inna skala trudności. Z tego powodu rządy podchodzą do tematu z kalkulacją w ręku.
Kto za to płaci i gdzie to działa?
Operacje te kosztują miliony, więc nie robi się ich hobbystycznie. Państwa takie jak Zjednoczone Emiraty Arabskie czy Stany Zjednoczone regularnie finansują modyfikacje pogody. Przykładowo, stany leżące nad rzeką Kolorado przeznaczają na ten cel co roku około 1,5 miliona dolarów, traktując to jako jeden z elementów walki z kurczącymi się zasobami wodnymi.
W Polsce takie zabiegi nie są stosowane na szeroką skalę, głównie ze względu na klimat umiarkowany i wysokie koszty logistyczne. Nasze rodzime problemy z suszą rozwiązuje się raczej poprzez budowę zbiorników retencyjnych, małą retencję czy dbanie o to, by deszczówka nie spływała bezużytecznie do kanalizacji.
Czy sztuczny deszcz nas uratuje?
Odpowiedź brzmi: nie do końca. Eksperci i naukowcy podkreślają, że zasiewanie chmur nie jest uniwersalnym rozwiązaniem ani „magicznym pociskiem” na wielomiesięczne susze. To co najwyżej narzędzie wspomagające, które działa tylko wtedy, gdy na niebie i tak pojawiają się odpowiednie formacje chmurowe.
Gdy brakuje wilgoci w atmosferze, samoloty z jodkiem srebra mogą latać w kółko bez żadnego skutku. Ostatecznie codzienne oszczędzanie wody w domach, mądre gospodarowanie zasobami i dbanie o glebę dają znacznie lepsze efekty niż czekanie na chmurę, którą uda się przekupić chemią.
Czy ten tekst coś Ci dał?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz