6:58 15:43 (−3 min)Księżyc: pierwsza kwadraWarszawa 7°C
Samorządy

Dlaczego jedne miasta inwestują w zielone przystanki, a inne w betonowe place?

Dlaczego jedne miasta inwestują w zielone przystanki, a inne w beton? Sprawdź dane o temperaturze, planach Wrocławia i głosach mieszkańców.

Dlaczego jedne miasta inwestują w zielone przystanki, a inne w betonowe place?
Fot. Christina & Peter / Pexels

Gdy wychodzisz z domu w upalny letni dzień, od razu czujesz różnicę. Jeśli idziesz przez betonowy plac, uderza cię fala gorąca, a powietrze stoi w miejscu. Gdy jednak trafiasz na alejkę pełną drzew albo na przystanek z rosnącymi na dachu kwiatami, od razu robi się lżej. Nic dziwnego, że polskie samorządy coraz częściej muszą wybierać między betonem a zielenią. Spójrzmy na liczby i konkretne przykłady z polskich miast.

Betonowe patelnie czy chłód pod dachem z roślin?

Zwykłe wiaty przystankowe ze stali i szkła potrafią w słoneczny dzień zamienić się w prawdziwe piekarniki. Zupełnie inaczej działają konstrukcje, na których rosną rozchodniki czy inne odporne rośliny. Różnica bywa gigantyczna. Jak pokazują pomiary z 30 czerwca w Krakowie, pod zielonymi wiatami jest od 5°C do 20°C chłodniej w porównaniu do nagrzanego otoczenia i tradycyjnych przystanków.

To nie jest tylko kwestia estetyki, ale czystego komfortu i zdrowia. Władze Krakowa wzięły to sobie do serca i zapowiedziały, że do końca 2026 roku w mieście ma stać już 100 wiat z roślinnością na dachach. Z kolei firma Zielone Przystanki pochwaliła się, że na terenie 30 polskich miejscowości postawiła już łącznie 81 zielonych przystanków autobusowych i 13 rowerowych. Mieszkańcy chętnie z nich korzystają, bo różnicę w temperaturze czuć na własnej skórze.

Wrocław rozbetonowuje rynek

Przez lata miastom wydawało się, że im więcej placów wyłożymy równą kostką czy betonowymi płytami, tym będzie czadziej i łatwiej w utrzymaniu. Dzisiaj widzimy wielki zwrot akcji. Betonoza odchodzi w przeszłość, a na „betonowe patelnie” wjeżdżają ciężki sprzęt i łopaty, żeby przywrócić naturę.

Świetnym przykładem jest stolica Dolnego Śląska. Szacowana wartość projektu rozbetonowania i zazielenienia rynku we Wrocławiu, zaplanowanego na 2026 rok, wynosi aż 5 milionów PLN. W ramach tych prac ma pojawić się tam aż 121 drzew, które w przyszłości dadzą upragniony cień i zatrzymają deszczówkę. Miejscy aktywiści i mieszkańcy naciskają na samorządy, bo mają dość życia w rozgrzanych betonowych klatkach.

Co o betonie myślą sami mieszkańcy?

Ludzie mają dość betonowych pustyni. Pokazują to wyraźnie twarde dane z konsultacji i badań społecznych. Warto spojrzeć na wyniki z Gdańska, gdzie przeprowadzono akcję badawczą w maja 2026 roku. Mieszkańcy oceniali tam jeden z betonowych skwerów – średnia ocena niezadowolenia wyniosła zaledwie 2,76 pkt (na 5) przy udziale aż 2837 głosujących. To jasny sygnał dla urzędników, że oczekiwania społeczne drastycznie się zmieniły.

Nowe plany zagospodarowania – szansa na zmianę

Skąd się biorą te zmiany? Miasta powoli muszą dostosować się do nowych realiów klimatycznych. Ogromną rolę odegrają tu przepisy prawa. Ostateczny termin wyznaczony samorządom na sporządzenie nowych planów zagospodarowania przestrzennego przypada na 2028 rok. To właśnie wtedy urzędnicy będą musieli zapisać na papierze, gdzie ma być miejsce na parki, skwery i rodzimą roślinność, a gdzie można budować. Bez twardych zapisów w dokumentach trudno będzie zatrzymać betonowanie polskich miast na dużą skalę.

Jak inwestują polskie samorządy?

Wszystko rozbija się o pieniądze oraz priorytety rządzących. Jedni wolą wydać miliony na czysty beton, który teoretycznie łatwo umyć zamiast grabić liście. Inni wolą inwestować w błękitno-zieloną infrastrukturę, która pochłania wodę deszczową, obniża temperaturę w upały i sprawia, że miasto staje się przyjazne do życia.

Zamiast narzekać na skwar, coraz więcej gmin patrzy na to przez pryzmat oszczędności zdrowotnych i kosztów klimatycznych. Rośliny zamiast betonu to mniej energii zużywanej na klimatyzację w budynkach wokół i zdrowsi mieszkańcy. Wybór wydaje się prosty, choć przekonanie do niego wszystkich urzędników jeszcze chwilę potrwa.

Czy ten tekst coś Ci dał?

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny. Komentarze są moderowane.

Dodając komentarz, akceptujesz zasady dyskusji. Administratorem danych jest wydawca serwisu, szczegóły w polityce prywatności.

  1. Niby ładne te zielone przystanki, ale znając nasze miasto to za pół roku wszystko uschnie i będzie tylko kupa śmieci na dachu. 👌😊

Pogoda i powietrze

Warszawa

7°

Lekka mżawka

  • Odczuwalna 3°
  • Wiatr 15 km/h
  • Wilgotność 92%
  1. wt7°4°78%
  2. śr10°4°88%
  3. cz11°7°49%
  • PowietrzeumiarkowanaPM2,5 30 µg/m³

Dane: Open-Meteo