6:58 15:43 (−3 min)Księżyc: pierwsza kwadraWarszawa 6°C
Mniej odpadów

Dlaczego średniowieczne miasta były tak brudne i jak radzono sobie z odpadami?

Dlaczego średniowieczne miasta były tak brudne? Sprawdź, jak radzono sobie z odpadami, rzekami-ściekami i warunkami sanitarnymi w dawnych wiekach.

Dlaczego średniowieczne miasta były tak brudne i jak radzono sobie z odpadami?
Fot. Sergei Gussev / Pexels

Średniowieczne ulice kojarzą się dzisiaj przede wszystkim z błotem, ciemnością i wszechobecnymi śmieciami wylewanymi wprost z okien. Wizja ta nie jest całkowicie zmyślona, ale rzeczywistość dawnych miast była znacznie bardziej skomplikowana. Ludzie nie żyli w całkowitej ignorancji sanitarnej, lecz mierzyli się z problemami, na które często brakowało im infrastruktury oraz skutecznych technologii.

Skala problemu, czyli ile śmieci produkowały dawne miasta

Głównym wyzwaniem było samo przetrwanie i wyżywienie gęsto zaludnionych ośrodków, co siłą rzeczy generowało gigantyczne ilości odpadów organicznych. Doskonale ilustrują to zachowane rejestry z przełomu wieków. Przykładowo, w 1293 roku w samych rzeźniach Paryża zabito 269 256 zwierząt. W tej liczbie znajdowało się między innymi 188 522 owce, 30 346 wołów oraz 30 784 świnie. Cała ta masa mięsa, krwi, kości i wnętrzności trafiała do przetworzenia w obrębie miasta, tworząc tony odpadów, z którymi trzeba było coś zrobić.

Miasta rosły szybciej, niż nadążały za nimi miejskie służby. Odpady lądowały na ulicach, w przydomowych dołach albo w najbliższych ciekach wodnych. Rzeki, które dzisiaj stanowią ozdobę miast, w średniowieczu pełniły rolę naturalnych ścieków, co szybko prowadziło do katastrof ekologicznych.

Rzeki jako otwarte ścieki i reakcje władz

Podejście do czystości wodnych arterii dobrze pokazuje sytuacja w Anglii. W 1421 roku rajcy miejski Coventry ubolewali nad całkowitym zatrzymaniem przepływu lokalnej rzeki. Powodem była tak wielka ilość masowo wyrzucanych do wody odpadów, że koryto po prostu się zablokowało. Podobne problemy dotykały niemal każdego większego ośrodka handlowego w Europie.

Nie oznacza to jednak, że nikt nie próbował z tym walczyć. W XIII wieku w Paryżu wykopano specjalny kanał, będący sztuczną odnogą Sekwany. Jego zadaniem było zbieranie i sprawne odprowadzanie miejskich nieczystości poza obręb prawobrzeżnych kwartałów. Były to wczesne próby inżynierii sanitarnej, które miały odciążyć zatłoczone centrum.

Co mówią badania historyczne i archeologiczne?

Współczesna wiedza o warunkach panujących w dawnych miastach opiera się na szczegółowych analizach archeologicznych i historycznych. Przykładem jest projekt badawczy MedHeal600, prowadzony pod kierunkiem profesora Axela Christophersena, który objął lata 1000-1600. Naukowcy badali w jego ramach między innymi warunki sanitarne oraz zarządzanie odpadami w norweskim Trondheim.

Badania wykazują, że mieszkańcy średniowiecznych miast regularnie sprzątali swoje posesje, a ziemia w miastach często była przekopywana i użyźniana odpadami organicznymi, co miało swoje uzasadnienie w uprawie przydomowych ogrodów. Problem polegał na braku systemowego wywozu śmieci poza mury miejskie na masową skalę, do czego dzisiaj jesteśmy przyzwyczajeni.

Jak radzono sobie bez nowoczesnej kanalizacji?

Większość domów posiadała własne doły ustępowe, które co jakiś czas trzeba było opróżniać. Zajmowały się tym wyspecjalizowane ekipy, choć ich praca do najprzyjemniejszych nie należała. W mniejszych osadach organiczne resztki po prostu zjadane były przez swobodnie biegające po ulicach świnie i inne zwierzęta gospodarskie, które pełniły funkcję naturalnej utylizacji.

Średniowieczny brud wynikał więc nie z lenistwa czy braku estetyki dawnych ludzi, lecz z ograniczeń technologicznych, braku bieżącej wody w domach oraz ogromnego zagęszczenia ludności na niewielkiej przestrzeni otoczonej murami obronnymi.

Czy ten tekst coś Ci dał?

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny. Komentarze są moderowane.

Dodając komentarz, akceptujesz zasady dyskusji. Administratorem danych jest wydawca serwisu, szczegóły w polityce prywatności.

Pogoda i powietrze

Warszawa

6°

Pochmurno

  • Odczuwalna 3°
  • Wiatr 13 km/h
  • Wilgotność 93%
  1. wt7°4°78%
  2. śr10°4°88%
  3. cz9°7°49%
  • PowietrzeumiarkowanaPM2,5 30 µg/m³

Dane: Open-Meteo