Bezpieczeństwo danych osobowych stało się w ostatnich latach jednym z najważniejszych tematów dla każdego właściciela smartfona czy dowodu osobistego. Statystyki pokazują skalę problemu. Jak wynika z danych opublikowanych w 67. edycji Raportu infoDOK Związku Banków Polskich, sektor bankowy zablokował w trzecim kwartale 2026 r. dokładnie 16 316 prób wyłudzeń kredytów. Łączna wartość tych zablokowanych prób wyniosła 457,9 miliona złotych. Oznacza to, że każdego dnia banki udaremniały średnio 177 prób oszustw kredytowych, a średnia wartość pojedynczego zagrożenia wynosiła 14,8 tysiąca złotych.
Skala zagrożenia i wycieki danych
Problemy z wyciekami informacji o obywatelach nie są czystą teorią. W sierpniu 2026 r. doszło do poważnego incydentu z platformą medyczną MyDr. Wyciek objął m.in. 18,8 miliona unikalnych numerów PESEL, co wywołało masową falę zastrzegania danych przez obywateli obawiających się o swoje finanse. Zyskanie dostępu do cudzego numeru PESEL oraz serii i numeru dowodu osobistego otwiera oszustom drogę do zaciągania zobowiązań finansowych na obcy rachunek.
Rekordowe sumy robią wrażenie. W samym trzecim kwartale 2026 r. odnotowano w województwie wielkopolskim pojedynczą próbę wyłudzenia na gigantyczną kwotę 3 milionów złotych. Z kolei w ujęciu dwunastomiesięcznym banki zatrzymały 59 093 próby oszustw na łączną kwotę 1,04 miliarda złotych. Do bazy danych w trzecim kwartale 2026 r. trafiło aż 306 103 zgłoszenia o utracie dokumentów tożsamości, a całkowita baza dokumentów chroniących przed wykorzystaniem danych wzrosła jesienią 2026 r. do ponad 3,3 miliona sztuk.
Jak działa zastrzeżenie numeru PESEL w praktyce?
Od 1 czerwca 2024 r. w polskim prawie obowiązuje przepis nakładający na banki, instytucje finansowe oraz notariuszy obowiązek weryfikacji numeru PESEL w specjalnym rejestrze przed udzieleniem kredytu lub dokonaniem czynności notarialnej. Dodatkowo, wypłata gotówki w placówce bankowej przekraczająca trzykrotność płacy minimalnej również wymaga sprawdzenia statusu PESEL. Do grudnia 2025 roku blisko 7,5 miliona osób w Polsce zdecydowało się na ten krok i zastrzegło swój numer.
Sam proces jest bezpłatny i zajmuje kilka minut. Można to zrobić przez internet za pomocą aplikacji mObywatel lub profilu zaufanego, a także osobiście w urzędzie gminy. Warto jednak pamiętać o zasadach bezpieczeństwa czasowego. Jeśli cofniemy zastrzeżenie numeru PESEL, aby np. wziąć pożyczkę lub podpisać umowę, a następnie zdecydujemy się na natychmiastowe ponowne zablokowanie, musimy odczekać co najmniej 30 minut, aby nowa blokada zaczęła w pełni obowiązywać.
Jak sprawdzić, czy ktoś próbował wziąć na nas kredyt?
Kontrolowanie sytuacji finansowej i historii w Biurze Informacji Kredytowej (BIK) to najprostsza metoda, aby upewnić się, że nikt niepowołany nie próbuje wykorzystać naszych danych. Warto regularnie pobierać raporty BIK oraz ustawić powiadomienia SMS o każdej próbie sprawdzenia naszej historii kredytowej przez banki czy firmy pożyczkowe.
Jeżeli zauważymy w rejestrze zapytanie kredytowe, którego sami nie inicjowaliśmy, należy natychmiast zgłosić ten fakt na policję oraz poinformować placówkę finansową, w której próbowano wyłudzić pieniądze. Zastrzeżenie numeru PESEL w aplikacji mObywatel skutecznie blokuje możliwość legalnego udzielenia kredytu na nasze dane, nawet jeśli oszuści weszli w posiadanie naszych dokumentów tożsamości.
Czy ten tekst coś Ci dał?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz