Wakacje w czasach PRL kojarzą się dzisiaj przede wszystkim z nostalgicznymi opowieściami o enerdowskich namiotach, Nysach wyładowanych po brzegi i zapachu parówek z termosu. Rzeczywistość turystyczna tamtych lat była jednak niezwykle zróżnicowana i mocno uzależniona od sytuacji gospodarczej, która z roku na rok stawała się coraz trudniejsza. Polacy potrafili jednak radzić sobie z ograniczeniami, a urlop, mimo wielu przeszkód, pozostawał świętością.
Turystyka uspołeczniona, czyli urlop w ośrodku zakładowym
Podstawową formą wypoczynku dla większości pracujących obywateli były wczasy organizowane przez zakłady pracy oraz Fundusz Wczasów Pracowniczych. Rok 1978 zapisał się jako absolutny rekord pod względem zorganizowanych wyjazdów w PRL, w którym na wypoczynek zdecydowało się aż 4,5 miliona osób. System ten opierał się w dużej mierze na infrastrukturze należącej bezpośrednio do przedsiębiorstw.
Około 4 miliony osób spędzało urlopy właśnie w ośrodkach zakładów pracy, które były rozsiane po całej Polsce – od nadmorskich miejscowości po popularne kurorty w górach. Standard w takich miejscach bywał różny, od skromnych domków campingowych po betonowe kolosy zwane potocznie ludowymi sanatoriami, ale dla wielu rodzin była to jedyna szansa na wyjazd nad morze lub w góry za symboliczną kwotę.
Kierunki zagraniczne i słynne demoludy
Marzeniem wielu Polaków były wyjazdy poza granice kraju, które w tamtym okresie miały zupełnie inny charakter niż dzisiejsze tanie loty. Lata 70. i 80. to okres popularności zagranicznych wyjazdów do krajów tzw. demoludów, do których w niektórych okresach wystarczał dowód osobisty i odpowiedni stempel wczasowy. Najchętniej wybierano Bułgarię, Węgry oraz Jugosławię, które oferowały gwarantowaną pogodę i namiastkę egzotyki.
Organizacja takiego wyjazdu wiązała się jednak z gigantycznymi kosztami i skomplikowaną logistyką finansową. Przeciętna pensja wynosiła około 4000 złotych, tymczasem koszty wycieczek oferowanych przez biura podróży oscylowały wokół 10 000 złotych. Dodatkowo, aby wyjechać na Zachód lub do niektórych krajów bloku wschodniego, niezbędne było posiadanie kwoty 800 dolarów lub bonów PeKaO, co dla przeciętnego obywatela było sumą niemal całkowicie poza zasięgiem.
Działka pracownicza jako alternatywa kryzysowa
Gdy sytuacja gospodarcza w kraju zaczęła drastycznie pogarszać się w kolejnej dekadzie, Polacy znaleźli unikalny sposób na ucieczkę od szarej rzeczywistości bez dalekich wyjazdów. Lata 80. to okres głębokiego kryzysu, podczas którego zanotowano ogromną popularność działek pracowniczych, co przełożyło się na około 700 tysięcy nowych starań o ogródki i ostatecznie aż 2,5 miliona zagorzałych działkowiczów w całym kraju.
Rodzinne Ogródki Działkowe stały się wówczas czymś więcej niż tylko miejscem uprawy warzyw. Zamieniły się w prawdziwe letniska, gdzie spędzano całe weekendy i urlopy. Drewniane altany, grillowanie z sąsiadami i własne pomidory prosto z krzaka tworzyły specyficzny mikroklimat polskiego wypoczynku tamtej epoki, udowadniając, że pomysłowość rodaków nie znała granic.
Czy ten tekst coś Ci dał?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz