Małe reaktory modułowe, znane jako SMR, miały być rewolucją, która odmieni sposób, w jaki myślimy o prądzie w naszych domach i fabrykach. Zamiast budować wielkie, drogie giganty przez wiele lat, dostajemy gotowe klocki z fabryki. Brzmi prosto, ale rzeczywistość finansowa i technologiczna okazuje się nieco bardziej skomplikowana, niż zakładały to początkowe zapowiedzi.
Ile to właściwie kosztuje?
Zanim SMR-y staną się tanim źródłem prądu, muszą przejść drogę pełną kosztownych wyzwań. Z opublikowanego w listopadzie 2026 r. wspólnego raportu Agencji Energii Jądrowej OECD oraz EPRI wynika, że pierwsze jednostki tego typu są droższe w przeliczeniu na kilowat mocy niż tradycyjne, duże elektrownie.
Badanie pokazuje konkretne liczby:
- Pierwsze reaktory SMR kosztują średnio 12,7 tys. USD/kWe. Dla porównania, w przypadku dużych bloków jądrowych jest to 11,5 tys. USD/kWe.
- Dopiero masowa produkcja seryjna ma przynieść oszczędności. Wtedy koszt SMR ma spaść do 7,6 tys. USD/kWe, podczas gdy duże jednostki mają kosztować 5,5 tys. USD/kWe.
Jak to się przekłada na codzienne rachunki? Szacowany koszt energii elektrycznej, czyli wskaźnik LCOE, dla pierwszego projektu SMR BWRX-300 w kanadyjskim Darlington wynosi 149 dolarów kanadyjskich za MWh, co w przeliczeniu daje około 95 euro za MWh w cenach z 2025 r. To pokazuje, że prąd z pierwszych małych reaktorów wcale nie będzie drastycznie tani.
Kanada wyznacza szlak dla nowej technologii
Podczas gdy inni głównie dyskutują, Kanada przechodzi do czynów. Zgodnie z harmonogramem z października 2026 r., budowa pierwszego reaktora BWRX-300 w wspomnianym już ośrodku Darlington ma się zakończyć pod koniec 2029 r. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, komercyjne dostawy prądu do tamtejszej sieci ruszą już w 2030 r.
To kluczowy poligon doświadczalny dla całego świata. Sukces lub opóźnienie tego projektu pokażą, czy obietnice składane przez inżynierów mają pokrycie w rzeczywistości budowlanej.
Polskie plany i wielkie ambicje
Polska nie pozostaje w tyle, choć nasza droga do atomu jest skomplikowana i podzielona na dwa fronty. Z jednej strony rząd zabezpiecza środki na dużą elektrownię jądrową – projekt budżetu na 2027 rok, przyjęty w październiku 2026 r., gwarantuje aż 8 mld zł na dokapitalizowanie tej inwestycji. Z drugiej strony rośnie apetyt na SMR-y.
Spółka Orlen Synthos Green Energy złożyła wniosek o kontrakt różnicowy dla potężnej floty 14 jednostek SMR BWRX-300, z których każda ma mieć moc 300 MW. Planowane lokalizacje obejmują Włocławek z sześcioma blokami, Stawy Monowskie z czterema oraz Stalową Wolę z kolejnymi czterema.
To jednak nie wszystko. W październiku 2026 r. Synthos Green Energy podpisał kolejną ważną umowę – tym razem z ZE PAK. Porozumienie dotyczy budowy do 6 reaktorów tego samego typu w Pątnowie, co da łącznie potężną moc 1800 MW w jednym miejscu.
Ograniczenia, o których trzeba mówić głośno
Mimo ogromnego entuzjazmu biznesowego, małe reaktory napotykają na barierę przepisów, akceptacji społecznej oraz dostępności łańcuchów dostaw. Choć są mniejsze, wciąż wymagają skomplikowanych procedur bezpieczeństwa i specjalistycznego paliwa, którego dostawcy na świecie są ograniczeni. Dodatkowo, kwestia składowania odpadów wciąż budzi dyskusje w gminach, które miałyby sąsiadować z nowymi inwestycjami.
Technologia SMR bez wątpienia nadchodzi, ale jej droga do naszych domów będzie dłuższa i droższa, niż wskazywałyby na to optymistyczne broszury producentów. Następne kilka lat i doświadczenia z Kanady dadzą nam jasną odpowiedź, na co naprawdę nas stać.
Czy ten tekst coś Ci dał?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz