Gdy słyszymy w wiadomościach o suszy, zazwyczaj widzimy spękaną ziemię i żółte kukurydze. Wtedy machamy ręką i myślimy, że to problem wyłącznie rolników gdzieś na wsi. Prawda jest jednak taka, że sprawa jest o wiele bardziej skomplikowana. Meteorolog czy hydrolog patrzą na brak wody zupełnie inaczej niż rolnik. To trzy różne światy, które często wrzucamy do jednego worka.
Skąd się bierze brak wody w niebie i na ziemi?
Wszystko zaczyna się w chmurach. Kiedy przez długie tygodnie nie pada deszcz, a słońce mocno świeci, parowanie z ziemi i roślin rośnie jak szalone. Mówimy wtedy o suszy atmosferycznej. To taki moment, w którym powietrze jest tak suche, że „wyssya” wilgoć ze wszystkiego, co spotka na swojej drodze. Rośliny więdną nie dlatego, że w glebie nie ma ani kropli, ale dlatego, że nie nadążają z pobieraniem wody, która paruje z ich liści w ekspresowym tempie.
Gdy ten stan trwa dłużej, problem schodzi pod powierzchnię. Gleba wysycha, a poziom wód gruntowych, rzek i jezior zaczyna drastycznie spadać. To już jest susza hydrologiczna. Rzeki robią się płytkie, a w kranach na wsiach może zacząć brakować wody, bo lokalne studnie głębinowe wysychają. Wtedy zaczynamy oszczędzać, a samorządy apelują o niepodlewanie ogródków i nie napełnianie basenów.
Gdy cierpią pola i portfele
Na końcu mamy suszę rolniczą. To moment, w którym woda w strefie korzeniowej spada tak nisko, że uprawy zaczynają masowo ginąć. Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa dokładnie to bada, licząc tzw. klimatyczny bilans wodny. Ostatni czternasty okres raportowania w 2026 roku przyniósł dla Polski średnią wartość na poziomie -58,6 mm. Oznacza to potężny deficyt.
Skalę zjawiska widać w liczbach. W 2026 roku susza rolnicza w uprawach zbóż jarych dotknęła aż 1623 gminy, co daje około 65% wszystkich gmin w Polsce. W przypadku zbóż ozimich problem objął 1425 gmin, czyli 57% kraju. Sytuacja była tak poważna, że w województwach kujawsko-pomorskim i mazowieckim zagrożonych było 100% gmin. Ostatecznie całkowity obszar gleb w Polsce zagrożonych stratami plonów w uprawach zbóż jarych wyniósł aż 25%.
Jak rolnici radzą sobie z urzędową papierologią?
Kiedy plony marnieją w oczach, trzeba działać. 2 lipca 2026 roku Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi uruchomiło specjalną aplikację „Zgłoś szkodę rolniczą”. To przez nią poszkodowani gospodarze mogli składać wnioski o potwierdzenie strat suszowych. Czasu nie było wcale tak dużo, bo ostateczny termin na złożenie i podpisanie wniosku mijał 15 października 2026 roku. Koniec okresu monitoringu suszy rolniczej przypadał natomiast na 30 września.
Warto pamiętać, że te trzy rodzaje suszy – atmosferyczna, hydrologiczna i rolnicza – zazwyczaj idą w parze, ale nie muszą. Zaczyna się od braku deszczu w górze, kończy na pustych korytach rzek i pękającej ziemi na polu. Rozróżnianie ich pomaga zrozumieć, że problem braku wody dotyka nas wszystkich, a nie tylko ludzi uprawiających ziemię.
Czy ten tekst coś Ci dał?
Dziękujemy!




Dodaj komentarz